Top 100 sự kiện thế kỷ ảnh hưởng đến Việt Nam và Thế giới – Số 1: Giải Nobel lần đầu tiên được tổ chức (1901)

17-01-2018

NIENLICH - Giải thưởng Nobel được đặt theo tên của nhà khoa học Alfred Nobel nhằm vinh danh sự cống hiến của các cá nhân, tập thể tạo ra các giá trị hữu ích cho toàn cầu hằng niên.

Giải Nobel đầu tiên được trao tại Stockholm, Thụy Điển, cho các lĩnh vực vật lý, hóa học, y học, văn học và hòa bình. Buổi lễ được tổ chức vào ngày kỷ niệm 5 năm ngày mất của Alfred Nobel, nhà phát minh của Thụy Điển về thuốc nổ và chất nổ khác. Theo quyết định của ông, Nobel đã khuyến nhủ phần lớn tài sản lớn được lập thành một quỹ mà trong đó lãi suất sẽ được 'phân phối hàng năm dưới hình thức giải thưởng cho những người mà trong năm trước đó làm ra lợi ích lớn nhất cho nhân loại. 'Mặc dù Nobel không có lý do công khai cho việc ông sáng tạo ra giải thưởng nhưng người ta vẫn tin rằng ông đã làm như vậy vì sự hối tiếc về mặt đạo đức đối với việc sử dụng những phát minh của ông trong chiến tranh.

Lễ trao giải Nobel đầu tiên tại Học viện Âm nhạc ở Stockholm.

Alfred Bernhard Nobel sinh ra ở Stockholm vào năm 1833, và bốn năm sau gia đình ông chuyển tới Nga. Cha ông đã điều hành một nhà máy thành công ở St Petersburg, xây dựng các mỏ khai thác và các thiết bị quân sự khác. Được đào tạo ở Nga, Paris và Mỹ, Alfred Nobel đã chứng tỏ là một nhà hóa học xuất chúng. Khi kinh doanh của cha ông chùn bước sau khi kết thúc Chiến tranh Crimea, Nobel trở về Thụy Điển và thành lập phòng thí nghiệm để thử nghiệm chất nổ. Năm 1863, ông phát minh ra một phương pháp để kiểm soát sự bùng nổ của nitroglycerin, chất lỏng dễ bay hơi đã được phát hiện gần đây nhưng trước đây được cho là quá nguy hiểm đối cho việc sử dụng. Hai năm sau đó, Nobel đã phát minh ra kíp nổ, một thiết bị nổ được cải tiến mở đầu cho việc sử dụng vật liệu nổ cao cấp hiện đại. Trước đây, chất nổ đáng tin cậy nhất là bột đen, dạng thuốc súng.

Nitroglycerin vẫn là nguy hiểm, tuy nhiên, và năm 1864, nhà máy nitroglycerin của Nobel nổ tung, giết chết em trai và một số người khác. Tìm kiếm một chất nổ an toàn hơn, Nobel phát hiện năm 1867 rằng sự kết hợp của nitroglycerin và một chất xốp được gọi là bánh kieselguhr tạo ra một hỗn hợp thuốc nổ cao cấp an toàn hơn nhiều để xử lý và sử dụng. Nobel đã đặt tên cho sáng chế của mình là 'dynamite', có nghĩa là 'quyền lực'. Bảo đảm các bằng sáng chế về thuốc nổ, Nobel đã có được một khối tài sản khi con người đemphát minh của công vào trong xây dựng và chiến tranh.

Henri Dunant, người sáng lập Chữ Thập Đỏ và Frederic Passy, tổng thống đầu tiên của Pháp đồng nhận giải Nobel Hòa Bình năm 1901.

 

Ngày nay, giải thưởng Nobel được coi là một trong những giải thưởng có uy tín nhất trên thế giới trong các lĩnh vực khác nhau. Những người chiến thắng đáng chú ý bao gồm Marie Curie, Theodore Roosevelt, Albert Einstein, George Bernard Shaw, Winston Churchill, Ernest Hemingway, Martin Luther King, Jr., Dalai Lama, Mikhail Gorbachev và Nelson Mandela. Nhiều nhà lãnh đạo và tổ chức đôi khi nhận được giải Nobel Hòa bình, và nhiều nhà nghiên cứu thường chia sẻ các giải thưởng khoa học cho những khám phá chung của họ. Năm 1968, ngân hàng quốc gia Thụy Điển, Sveriges Riksbank, đã được giải Nobel về Khoa học Kinh tế và lần đầu tiên được trao giải vào năm 1969.

Wilhelm Conrad Röntgen
Wilhelm Conrad Röntgen nhận giả Nobel Vật Lý năm 1901 trong việc khám phá ra những tia sáng đặc biệt được đặt theo tên của ông.
 
Học viện Hoàng gia Thụy Điển quyết định các giải thưởng về vật lý, hóa học và khoa học kinh tế; Viện Giải phẫu Y khoa Hoàng gia Caroline của Thụy Điển xác định giải thưởng Sinh lý học hoặc Y khoa; Học viện Thụy Điển lựa chọn cho giải văn học; và một ủy ban được bầu bởi quốc hội Na Uy trao giải Hòa bình. Giải Nobel vẫn được trình bày hàng năm vào ngày 10 tháng 12, kỷ niệm ngày mất của Nobel. Năm 2006, mỗi giải thưởng Nobel bao gồm giải thưởng tiền mặt gần 1.400.000 đô-la và huy chương vàng truyền thống.

Benjamin Kang - Nienlich.vn


 

Content1 (mobil)
content1nhasangnghiep
Content2 (mobil)
content2