[WOWTIMES – Đề cử Top 100 Làng nghề trăm tuổi Việt Nam 2022 - 2023] (P.85) Làng nghề ngói âm dương Phiêng Luông - Lạng Sơn

07-03-2023

(nienlich.vn) Làng Phiêng Luông nổi tiếng với nghề làm ngói âm dương từ hàng trăm năm nay. Loại ngói này lợp vừa mát, vừa đẹp cổ kính. Để tạo ra sản phẩm, nghệ nhân trong làng phải rất công phu từ khâu chọn đất, dùng khuôn tạo ngói, phơi khô rồi nung theo bí quyết riêng.

 

Nổi tiếng từ hàng trăm năm nay với nghề làm ngói âm dương, thôn Phiêng Luông, xã Đại Đồng (huyện Tràng Định) vẫn thường được gọi là làng âm dương. Thôn Phiêng Luông nằm gần trung tâm xã, liền kề thị trấn Thất Khê. Với chất đất pha cát đặc trưng, sản phẩm ngói âm dương của Phiêng Luông có chất lượng hơn hẳn các nơi khác. Ở Đại Đồng trước kia cũng có vài thôn làm ngói, nhưng chỉ có ngói ở Phiêng Luông được ưa chuộng, sản phẩm vươn cả ra thị trường ngoài tỉnh.

 

Làng nghề ngói âm dương có lịch sử hơn 100 năm ở làng Phiêng Luông. (Ảnh: internet)

 

Ngói âm dương có 2 cách làm, xưa kia là làm bằng khuôn thùng, gọi là “ngoạ thổng” (ngói thùng); cách ngày nay phổ biến hơn là làm bằng khuôn bàn gọi là “ngoạ bàn” (ngói bàn). Ngọa thổng có chất lượng rất tốt, bền, đẹp hơn nhưng do cách làm quá kỳ công, phức tạp nên khoảng 10 năm trở lại đây người Phiêng Luông chỉ làm ngọa bàn. Tuy không phức tạp bằng ngọa thổng, nhưng ngọa bàn cũng rất kỳ công. Từ chọn đất, nhào nhuyễn, lên khuôn đến nung đều có bí quyết riêng.

 

Hoạt động sản xuất hoàn toàn thủ công. 

 

Ngói âm dương (hay còn gọi là ngói máng), là vật liệu xây dựng truyền thống để lợp những mái nhà sàn của đồng bào dân tộc Tày, Nùng. Để làm mái ngói tốt thì khâu đầu tiên phải chọn được đất. Đất sét mịn được thái nhỏ để loại bỏ đá sỏi, tưới nước ủ 20 ngày sao cho đất dẻo quánh. Sau đó, dùng chân người giẫm đạp để đất được trộn đều, dẻo. Quy trình làm ngói âm dương mất khá nhiều thời gian. Để hoàn thiện sản phẩm phải mất 3 - 4 tháng. Ngói được nung liên tục trong khoảng 10 ngày 10 đêm, khi nguội mới đưa ra khỏi lò.

 

(Ảnh: internet)

 

Ngày nay, trước những đổi thay của nền công nghiệp, các sản phẩm truyền thống tuy chất lượng cao nhưng cũng đã dần mất ưu thế. Vì sản phẩm thủ công đòi hỏi nguồn nhân công và lao động lớn, chính vì vậy và sản lượng không đủ để đáp ứng như cầu, cạnh tranh với các sản phẩm công nghiệp. Những người dân nơi đây vẫn luôn mong muốn nhận được sự hỗ trợ để tìm hướng đi mới phát triển nghề truyền thống của làng.

 


Quyên Nguyễn - WOWTIMES


Content1 (mobil)
content1nhasangnghiep
Content2 (mobil)
content2