[WOWTIMES- Top 100 Công trình trên 100 tuổi] (P.30) 128 năm Tháp nước Hàng Đậu- "Đấu trường La Mã" cổ đại giữa lòng thủ đô (1894- 2022)

07-09-2022

[VIETKINGS – NIÊN LỊCH &THÀNH TỰU (WOWTIMES] Tháp nước Hàng Đậu là một trong những hiện vật lâu đời còn sót lại ở Thủ đô. Nơi đây được ví như một "Đấu trường La Mã" cổ đại nằm giữa lòng Thủ đô, kiên cố, sừng sững uy nghi.

Nằm tại ngã sáu của các phố cổ Hàng Than, Hàng Lược, Hàng Giấy, Hàng Đậu, Quán Thánh và đường Phan Đình Phùng, tháp nước Hàng Đậu được xây dựng năm 1894, là một trong những công trình kiến trúc cổ xưa nhất của Hà Nội. Tháp nước Hàng Đậu đóng vai trò như là nơi cấp nước cho thành phố những năm Pháp thuộc, sau này trở thành một di tích lịch sử của thành phố.

           

 

 

 

Tháp có thiết kế giống như một pháo đài kiên cố cao ba tầng, với phần thân là hình trụ tròn và mái tôn hình chóp nón, trong đó đường kính phần thân tháp nước dài 19 m và cao 21 m. Tháp nước có dung tích là 1250 m³. Xung quanh tháp nước được bao quanh bởi bức tường đá được đục 54 ô cửa hẹp và cao như lỗ châu mai. Bên ngoài tường cũng có những hình khối hình vòm cung và các mô-típ trang trí sắt uốn để tránh gây cảm giác nặng nề do vật liệu xây dựng gây nên. Phần cổng ra vào của tòa tháp được lắp đặt hai cánh cửa theo phong cách bài trí trong các công trình ở Pháp khi đó.

 

 

 

 

Tháp được nhiều người so sánh với cái lô cốt nên thường được gọi là Bốt Hàng Đậu. Để kiểm soát nguồn nước được phân phối, người Pháp đã lắp đặt 5 van nước; đối với khu ở người Việt Nam, họ sẽ hãm nhỏ cửa van dòng chảy đó, còn tại khu có nhiều người Pháp ở thì mở hết cửa van dồn tất cả số nước về khu vực.

Để tránh cái cảm giác nặng nề do chất liệu xi măng đá hộc gây nên, người thiết kế nên tháp nước Hàng Đậu đã bao phủ phía ngoài công trình bằng các chi tiết thẩm mỹ bắt mắt và tạo cảm giác mềm mại nhờ các vòm cửa hình vòng cung, các mô-típ trang trí sắt uốn, các đường diềm phân tầng, các hình kỷ hà vuông tròn tiếp nối chạy vòng quanh thành những giải phân tầng nhẹ nhõm.

 

 

 

 

Đặc biệt là ở tầng 1, ngoài 17 cửa sổ, còn một cổng ra vào mà hai cánh cổng là hai giải pháp trang trí được sử dụng quen thuộc ở các công trình xây dựng ở chính quốc (Pháp) và trên thế giới thời đó. Vòm cuốn trên trán cửa và nhắc lại thành một nhịp liên tục chạy vòng quanh khối kiến trúc tầng 1, kết hợp một hệ thống cột đỡ theo dạng thức cột đá Hy Lạp cổ: cột dorique.

 

 

 

 

[WOWTIMES] Lịch sử hình thành và xây dựng của Tháp nước Hàng Đậu.

Ngày 19/7/1888, Tổng thống Pháp Sadi Carnot đã ký sắc lệnh thành lập thành phố Hà Nội và từ năm 1898, cả Hà Nội trở thành xứ Bảo hộ của thực dân Pháp. Trước khi tháp nước được xây dựng, người Hà Nội chỉ chủ yếu dùng nước giếng đào hoặc từ các ao hồ xuất hiện dày đặc trong thành phố.

Năm 1894, tháp nước được xây dựng. Mục đích chuyên cũng cấp cho khu Thành cổ. Nhà máy nước phục vụ nước sạch cho quan chức, binh lính người Pháp và dân cư.

Khi đó, tháp nước Hàng Đậu được coi là công trình đầu tiên đánh dấu sự thay đổi bộ mặt của thành phố Hà Nội.

 

 

 

 

Tháp nước đã trải qua bao vật đổi sao dời suốt chặng dài tồn tại. Tháp nước Hàng Đậu không tránh khỏi những lúc thăng lúc trầm. Có những lúc tháp nước bị con người quên đi, có lúc bị chuyển đổi chức năng. Nhưng cuối cùng tháp nước vẫn giữ được nguyên vẹn ý nghĩa biểu tượng của nó.

 

 

 

 

Tháp nước Hàng Đậu vẫn đứng đó hiên ngang. Trong lịch sử hào hùng của dân tộc, tháp từng chứng kiến bao cảnh đổi thay. Đó là cảnh đón đoàn quân giải phóng qua cầu Long Biên. Hay hình ảnh đã được nhiếp ảnh gia người Nga ghi lại cảnh tiễn đưa tên lính cuối cùng leo lên cầu Long Biên xuống tàu Hải Phòng về Marseille. Bao năm chiến tranh, tháp chứng kiến cảnh đạn bom dội xuống quanh mình, những mảng rốc két vung vãi khắp nơi, rơi cả xuống mái tôn… Nhưng rồi tháp nước vẫn vững vàng đứng thẳng chẳng khác nào ý chí của dân tộc ta.

 

 

 

 

Hiện tại, tháp nước đã không còn công năng chứa nước và cấp nước cho người dân. Song tháp nước trong thời hiện đại lại có một vai trò mới. Tháp nước tồn tại như một vật chứng hào hùng, một chứng tích của thời nô lệ. Tháp nước còn là biểu tượng cho sự độc lập, tự do và giải phóng. Tháp sẽ mãi sống trong lòng người dân Hà Nội như ký ức về một thời đã qua, vất vả nhưng chói lọi.

 

 


Quyên Nguyễn- Wowtimes (Tổng hợp)


 

Content1 (mobil)
content1nhasangnghiep
Content2 (mobil)
content2