10 Kỷ lục Châu Á mới của Ẩm thực và Quà tặng Đặc sản Việt Nam: (P.1) Bánh mì Sài Gòn – Gói hương vị của thành phố trong chiếc bánh mì đặc biệt thơm ngon

06-12-2023

(KỶ LỤC – VIETKINGS) Trong tâm thức của nhiều người Việt Nam, bánh mì không chỉ là món ăn mà còn là niềm tự hào của cả dân tộc, là nỗi nh��� của những người con xa xứ, là thức quà bình dị khiến người ta nhớ mãi không quên. Những chiếc bánh vàng ruộm, nóng hổi, thơm phưng phức mùi bơ, sữa và bột trộn. Hương vị đặc trưng ấy cứ thế lan tỏa khắp các con đương, ngóc ngách ở Sài Gòn, len cả vào chùm ký ức tuổi thơ của người dân thành phố. Hơn một thế kỷ nhìn lại, trong "danh" và "giá" của bánh mì Sài Gòn có gói cả "tình".

Cuối năm 2023, BÁNH MÌ SÀI GÒN đã chính thức được công nhận đạt giá trị Kỷ lục châu Á theo Bộ tiêu chí của Tổ chức Kỷ lục châu Á quy định. Nâng số lượng các Kỷ lục về Ẩm thực và Quà tặng Đặc sản Việt Nam đạt Kỷ lục châu Á lên số lượng 60 món từ năm 2012 đến năm 2023 (Gồm 38 Món ăn đặc sản và 22 Đặc sản thiên nhiên và đặc sản quà tặng của các địa phương).

>>> VietKings đề cử thành công 10 Kỷ lục Châu Á mới cho Ẩm thực và Quà tặng Đặc sản của Việt Nam (Lần IV, Năm 2023-2024)

BÁNH MÌ SÀI GÒN

Gói hương vị của thành phố trong chiếc bánh mì đặc biệt thơm ngon

Sách báo viết về bánh mì và ẩm thực Việt đều cho rằng chiếc bánh baguette đặc trưng đã "theo chân" đoàn quân viễn chinh Pháp đến Việt Nam để thỏa cái thú ẩm thực phong lưu của họ. Vào khoảng cuối thập niên 1850, mà cụ thể là năm 1859, khi quân đội Pháp tấn công và xâm chiếm Sài Gòn - Gia Định. Người Gia Định, và sau đó là cả Nam Kỳ lục tỉnh, gọi chiếc bánh ba-gét (baguette) mà người Pháp ăn hằng ngày ấy là "bánh mì" - đơn giản là bánh làm bằng bột mì. Và "bánh mì" cũng đã xuất hiện trong bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc: "Sống làm chi ở lính mã tà, chia rượu lạt, gặm bánh mì, nghe càng thêm hổ". Bài văn tế bi tráng này được nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu viết ngay sau trận đánh của nghĩa quân Cần Giuộc (bấy giờ thuộc tỉnh Gia Định, nay thuộc Long An) vào tháng 12-1861. Ban đầu, loại thức ăn này được dân ta nhìn nhận như một món ăn chơi dành cho giới thượng lưu, không được coi là món ăn chính. Chiếc bánh baguette theo chân lính Pháp vào nước ta vẫn còn chuẩn phong cách Pháp: Dài khoảng 80 cm, mềm hơn và đặc ruột. Dấu mốc lịch sử đầu tiên đặt nền móng cho bánh mì du nhập văn hóa Việt Nam là khi chính quyền Sài Gòn cho phép bánh mì xuất hiện trong khẩu phần ăn của học sinh tiểu học và xây dựng những lò nướng bằng gạch truyền thống. Đó cũng là lúc người Sài Gòn đã chế biến chiếc bánh baguette lại thành bánh mì đặc trưng của Việt Nam với chiều dài chỉ khoảng 30 – 40 cm. Kết cấu đóng kín, cho phép giữ lại hơi nước của những chiếc lò Đông Dương đã khiến những chiếc baguette trở nên rỗng hơn, ruột bông xốp trong khi vỏ ngoài giòn rụm. Đây cũng chính là đặc điểm tạo nên bản sắc riêng của bánh mì Việt Nam so với bánh Tây.

 

 

 

Không cần bàn cãi cách làm bánh mì của lò người Việt có khác công thức so với cách làm bánh mì của người Pháp như thế nào, chỉ biết ổ bánh làm từ bột mì có giá dễ mua đối với nhiều người, nên người Sài Gòn cứ thế rủ mua ăn, mua đem biếu, và cứ gọi riết là "bánh mì Sài Gòn".

 

Những ổ bánh "ăn chơi" này rất nhanh sau đó đã được nhiều đầu bếp tài ba "thổi hồn" bằng cái chất rất riêng, mang đậm văn hóa ẩm thực Việt. Khởi điểm là một vài địa điểm nhỏ nhưng cực kỳ nổi tiếng như bánh mì Hòa Mã rồi từ đó bánh mì Việt Nam cứ thế được nhiều người biết đến, tiếp tục được cải biên cho đến ngày nay và trở thành món ăn bình dị, thân thương nhưng có dấu ấn rất riêng, rất giá trị của dân tộc. Ngày nay, trên khắp các nẻo đường dọc ba miền đất nước, từ làng quê đến thành thị, đâu đâu cũng có bánh mì thơm nức, đậm đà khó quên. Không biết từ bao giờ, bánh mì đã được biết đến là món ăn "quốc dân" của hàng triệu người con đất Việt.

 

 

 

"Bánh mì Sài Gòn, đặc biệt thơm ngon" – Lời rao hàng quen thuộc đến mức đã trở thành giai điệu khó quên trong tâm trí người dân Sài Thành hơn 100 năm nay.

 

Sau khi có chỗ đứng vững vàng tại quê hương, bánh mì Việt Nam đã nhanh chóng vươn ra Thế giới. Cột mốc đáng nhớ nhất làm nên lịch sử hành trình bánh mì của Việt Nam là ngày 24/3/2011, từ "banh mi" chính thức được thêm vào từ điển Oxford. Bằng việc được xác nhận là một danh từ riêng, "Bánh mì" - (banh mi/ˈbɑːn miː/) đã chính thức trở thành cái tên riêng mang đầy niềm tự hào, khẳng định chủ quyền về một món ăn đến từ Việt Nam. Chưa dừng lại ở đó, hàng loạt các trang báo, tạp chí đưa bánh mì vào danh sách món ăn ngon trên Thế giới đã góp phần khẳng định vị trí của bánh mì Việt Nam trên bản đồ ẩm thực quốc tế. Các tờ báo có tiếng như Japan Times (Nhật Bản); CNN, The National Geographic (Mỹ); South China Morning Post (Trung Quốc) và The Guardian (Vương quốc Anh) đã không tiếc những lời khen có cánh dành cho bánh mì Việt Nam. Đặc biệt, vào ngày 24/3/2020, sau 9 năm kể từ khi từ "banh mi" được thêm vào từ điển Oxford, lần đầu tiên trên giao diện trang chủ tại hơn 10 quốc gia của “gã khổng lồ” công nghệ đến từ nước Mỹ (Google Doodle) đã xuất hiện những hình ảnh hoạt họa sinh động về chiếc bánh mì Việt Nam nhằm tôn vinh món ăn này. 

 

 

 

"Ổ bánh mì Việt Nam được sinh ra từ cuộc giao thoa văn hóa Pháp - Việt. Một ổ baguette dài với thịt nguội và bơ hoặc phômai đã được thay đổi, thêm thắt, chuyển hóa thành ổ bánh mì nhỏ hơn, và thêm các nguyên liệu mang đầy đủ tâm hồn Việt: Rau thơm, hành, ngò, pate, thịt heo hoặc gà, chút nước xốt từ thịt, rắc muối, tiêu và cả ớt miếng, mang đủ các vị - Google giới thiệu về món bánh mì", Google đã giải thích như thế về biểu tượng bánh mì trên Google Doodle.

 

Từ một chiếc bánh baguette cơ bản, bánh mì dần được biến tấu cho phù hợp với khẩu vị, văn hóa và phục vụ được nhiều phân khúc khách hàng. Điều kỳ diệu của bánh mì nằm ở nhân bánh. Thời bao cấp, bánh mì vỏ nhiều ruột ít, bên trong ruột nở phồng nhưng nắm lại có khi chỉ còn được một xíu. Dù kẹp vào hoặc ăn kèm cùng với một hay nhiều loại nhân khác nhau cũng đủ khiến chiếc bánh mì trở nên vô cùng hấp dẫn. Ổ bánh mì được xẻ dọc, phần nhận (kẹp) vào là các loại thịt nguội, pate, trứng. Người miền Nam thường thích cái gì cũng có tí rau, nên ổ bánh mì được nhận thêm vài lát dưa leo tươi mát, vài cọng hành ngò để có mùi thơm, một ít đồ chua kích thích ăn ngon và rưới thêm nước tương hay nước mắm cho đậm đà đủ vị ổ bánh mì. Nói về nhân của bánh mì thì lại càng phong phú và đặc sắc, tùy vào khẩu vị, đặc trưng ẩm thực vùng miền như xíu mại, xúc xích, chả lụa, heo quay, lạp xưởng hoặc cá mòi, trứng, thịt nguội, thịt gà xé… thêm ít dưa leo, đồ chua, nước xốt, tương ớt, mỡ hành… chắc chắn sẽ thổi bùng lên vị giác của các thực khách.

 

 

 

Vào những năm 50 của thế kỷ XX, bánh mì nhận (còn gọi là bánh mì kẹp thịt) bắt đầu đến với thực khách Việt Nam, cách ăn này từ Sài Gòn mà ra, như xu hướng mới của món bánh mì, đã được tiếp nhận nồng nhiệt nhất cho đến nay.

 

Kiểu ăn bánh mì của người Sài Gòn dân Tây nể, không thể ngờ gọn trong ổ bánh mì có đủ tinh bột, đạm, rau củ, gia vị, đủ năng lượng cho một bữa ăn, dù là sáng, trưa, chiều hay tối. Ăn bánh mì kiểu Tây là bánh mì để riêng, thịt nguội, trứng, pate hay phô mai để riêng. Còn người bán bánh mì nhận Sài Gòn thì nói rất "tình": "Để phần thịt nguội, pate ra dĩa riêng với bánh mì như dân Tây ăn thì phải người khá giả mới thủng thỉnh ăn không ngại. Còn người eo hẹp tiền bạc chẳng lẽ gọi nửa dĩa, thấy kỳ. Nhận hết vào ổ bánh mì vừa đủ chất cho người ăn, vừa giữ thể diện cho người ít tiền có thể biểu nhận ít thịt, trứng cho vừa đủ trả mà vẫn có ổ bánh mì ngon lành như ai". Bên cạnh đó, dưới sự sáng tạo của các đầu bếp, bánh mì Việt Nam còn có nhiều biến tấu khác nhau như: Bánh mì chảo, bánh mì chấm, bánh mì que, bánh mì cóc, bánh mì than tre, bánh mì thanh long, bánh mì kem, bánh mì nướng… Mới đầu bánh mì Việt Nam chỉ ăn kèm thịt nguội, chả lụa, pate, nước xốt… thì giờ đây nhân bánh mì và các món ăn kèm đã có tới hàng trăm loại, mới nghe thấy lạ lùng nhưng càng ăn càng thấy "duyên". Dường như với người Việt, sự sáng tạo này chưa bao giờ dừng lại. Chính vì vậy, ổ bánh mì Việt Nam cùng với những khúc biến tấu đang ngày càng mê hoặc thế giới ẩm thực ở khắp nơi. 

 

 

 

Ẩm thực sinh ra từ cuộc sống, được sáng tạo từ nhu cầu. Người Sài Gòn đã đưa bánh mì thịt trở thành một trong những món đặc trưng trong ẩm thực đô thị ở Việt Nam, được nhìn nhận như một đặc sản Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh. 

 

Cho dù là tiệm bánh mì hơn nửa thế kỷ đã cũ kỹ, xe bánh mì ở góc phố vài chục năm, hay cửa hàng mới độ chục năm sáng choang bảng hiệu, trang trí, phục vụ theo phong cách hiện đại, những người bán bánh mì ở Sài Gòn đã nắm giữ tình cảm đó, giữ tiếng thương hiệu riêng của mình để góp phần quảng bá đến người nước ngoài về bánh mì Sài Gòn, bánh mì Việt Nam – Món ăn đường phố độc đáo, không phải nơi nào cũng có thể có được.

Chính bởi những giá trị đặc biệt đó, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam – VietKings đã quyết định đề cử BÁNH MÌ SÀI GÒN vào 10 KỶ LỤC CHÂU Á VỀ ẨM THỰC, QUÀ TẶNG ĐẶC SẢN VIỆT NAM (Lần IV, Năm 2023-2024) đến Tổ chức Kỷ lục châu Á. Các chi phí tổng hợp, thiết lập hồ sơ và đề cử đến Tổ chức Kỷ lục Châu Á do Tổ chức Kỷ lục Việt Nam - VietKings tài trợ thực hiện trong Hành trình Tìm kiếm và quảng bá các giá trị đặc biệt của Việt Nam ra Thế giới.

Dự kiến, bằng Kỷ lục Châu Á sẽ được Tổ chức Kỷ lục Châu Á ủy quyền cho VietKings trao tặng đến các địa phương vào dịp Hội ngộ Kỷ lục gia Việt Nam lần thứ 53 dự kiến diễn ra vào ngày 06/01/2024 tại TP.Hồ Chí Minh hoặc Địa phương có thể đón nhận Kỷ lục trong sự kiện do địa phương tổ chức. Trong thời gian tới, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) sẽ tiếp tục tiến hành đề cử các giá trị nổi bật của Việt Nam trong các lĩnh vực khác nhằm quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam một cách toàn diện đến bạn bè thế giới.

Mọi thông tin xin liên hệ:

TỔ CHỨC KỶ LỤC VIỆT NAM (VIETKINGS) - TỔ CHỨC TOP VIỆT NAM (VIETTOP)

 Địa chỉ: Số 01, đường Đặng Văn Ngữ, Phường 10, Quận Phú Nhuận, TP.Hồ Chí Minh 

Liên hệ: Ms Nga 078 5555 145 

Email: 

Website: www.kyluc.vn; www.topplus.vn

 

Nga Võ - VietKings (tổng hợp & biên tập, nguồn hình: Internet)


 

Content1 (mobil)
content1nhasangnghiep
Content2 (mobil)
content2