[WOWTIMES- Trăm năm còn mãi] (P.36) Làng chiếu Định Yên- trăm năm miệt mài gìn giữ di sản quốc gia ở Đồng Tháp

07-09-2022

[VIETKINGS – NIÊN LỊCH &THÀNH TỰU (WOWTIMES)] Dệt nên những chiếc chiếu gắn liền với cuộc sống của mỗi người Việt Nam, người dân làng chiếu Định Yên Đồng Tháp vẫn hàng ngày miệt mài tiếp nối nghề truyền thống từ hàng trăm năm nay.

Huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp không chỉ được biết đến như là quê hương của những cánh đồng lúa mênh mông, những vườn cây trù phú, mà nơi đây còn là “cái nôi” của nghề dệt chiếu truyền thống nổi tiếng khắp nơi – làng chiếu Định Yên. Trải qua dòng thời gian hơn 100 năm, lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, cho đến nay, nghề dệt chiếu đã trở thành một ngành nghề truyền thống của làng Định Yên. Năm 2013, làng chính thức được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

 

                      

 

 

Đối với làng chiếu Định Yên, nghề dệt chiếu không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là truyền thống đang được người dân ở đây bảo tồn, phát huy. Nghề dệt chiếu không quá khó, nhưng lại khá vất vả vì phải trải qua nhiều công đoạn như cắt, phơi, nhuộm và dệt. Để có một chiếc chiếu đẹp và bền thì trước tiên phải chọn nguyên liệu là cây lác thật già, sau đó chọn lựa chiều dài của lác phù hợp với khổ chiếu cần dệt. Khi dệt chiếu cần 2 người cùng làm, thông thường khi căng đai xong thì người thợ chính sẽ ngồi lên khung, người thứ hai luồn từng sợi lác vào khuôn và người thợ chính sẽ dùng sức lực dập mạnh vào lác để kết chặt lác vào nhau. Động tác dập phải dứt khoát, đủ độ mạnh để lác thẳng hàng, không xếp chồng lên nhau dẫn đến gãy lọn.

 

 

 

 

Từ những cánh đồng nước lợ, cây lác mọc lên với sự cứng cáp hiếm thấy ở một loài thân mềm. Sợi lác đã hiện diện và tồn tại trong mỗi gia đình Việt từ hàng trăm năm nay. Từ những cánh đồng lác ở tỉnh Vĩnh Long, Trà Vinh, các thân lác tròn, trắng và đều ngọn đã được di cư về Bến Lác của làng chiếu Định Yên, chờ các tay thợ làm ra những tấm chiếu bền đẹp. Chiếu Định Yên nổi tiếng dày, bền, nằm vừa êm lại thoáng mát, giá phù hợp với người tiêu dùng nên hằng ngày thương lái các nơi đến mua rất đông.

 

 

 

 

Dù ngày nắng hay ngày mưa, người dân vẫn say mê với công việc. Không khí sản xuất ở các xưởng chiếu luôn nhộn nhịp bởi tiếng cười nói của những người thợ hòa cùng tiếng máy dệt đều đều. Những sản phẩm với hoa văn đẹp và độ bền cao. Hiện nay, mặc dù có máy nhưng tại làng chiếu Định Yên vẫn còn nhiều người dệt bằng tay. Do vậy, không chỉ tại Việt Nam mà khi xuất khẩu ra nước ngoài cũng được yêu thích lớn.

 

 

 

 

[WOWTIMES] Lịch sử hình thành và phát triển của làng chiếu Định Yên

Làng chiếu Định Yên được hình thành cách đây hàng trăm năm. Nằm cạnh sông Hậu, vùng đất này có nhiều cồn, bãi bồi để phát triển tốt các loại nguyên liệu là cây bố và lác để làm ra sản phẩm. Những người bản địa cố cựu cũng không biết làng nghề có tự bao giờ. Theo các nhà nghiên cứu thì cư dân làng chiếu Định Yên có gốc gác từ đồng bằng ven biển Bắc Bộ (Thái Bình, Nam Định). Khi vào phương Nam, lưu dân đã mang theo nghề dệt chiếu truyền thống.

Từ những năm 1920, nghề dệt chiếu Định Yên phát triển, nguyên liệu tại chỗ không đủ, phải mua thêm lác chẻ sẵn từ các nơi khác chở đến.

 

 

 

 

Trước 1954, chiếu Định Yên nhờ chất lượng cao, giá cả vừa phải nên ghe thương hồ chở bán khắp các tỉnh ĐBSCL, lên đến tận Nam Vang (Campuchia).

Năm 2013, làng chính thức được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

 

 

 

 

Không giống những làng nghề khác ngày càng tàn lụi trước kinh tế thị trường, làng nghề chiếu Định Yên có sức sống mãnh liệt, lưu giữ nét văn hóa của một làng nghề đặc trưng miền sông nước Cửu Long. Điểm khác biệt của chiếc chiếu Định Yên ở chỗ cọng lác được chọn kĩ, nhuộm màu mang đi phơi vừa nắng nên dai, dệt chiếu sẽ bền, sử dụng được lâu. Ngày trước, dệt bằng tay, sợi lác dễ hỏng, giờ chuyển sang dệt máy vừa tiết kiệm được công sức, thời gian vừa tạo thành phẩm chắc, đẹp.

 

 

 

 

Đến với làng chiếu Định Yên, điều đầu tiên ghi vào lòng chúng ta là những bó lác được nhuộm màu vàng, đỏ, xanh, tím, trắng… đang phơi nắng cặp lề đường, cảm nhận được mùi lác thơm nồng hương nắng. Nhìn xa xa là hình ảnh những người phụ nữ đang hối hả lựa lác, nhuộm lác, phơi lác tạo nên một bức tranh sinh động đầy sắc màu của làng nghề đang trở lại thời kỳ vàng son.

 

 

 


Quyên Nguyễn- Wowtimes (Tổng hợp)


 

Content1 (mobil)
content1nhasangnghiep
Content2 (mobil)
content2